Ürdün’de darbe girişimi iddiaları altında eski veliaht prens ev hapsine alındı


Ürdün’de darbe girişimi iddiaları altında eski veliaht prens ev hapsine alındı

Think DoCo. Araştırma Merkezi


Cumartesi günü Ürdün güvenlik güçleri eski Veliaht Prens Hamza bin Hüseyin’i ev hapsine aldığı ve beraberindeki birçok üst düzey kişiyi Ürdün’deki istikrarı hedef aldıkları suçlamasıyla tutukladı. Konu ile ilgili olarak Ürdün başbakan yardımcısı Prens Hamza’yı ülkeyi istikrarsızlaştırmak için kötü niyetli bir komplonun parçası olarak yabancı gruplarla irtibatta olmakla suçluyor.

Neden Önemli

Prens Hamza mevcut Ürdün Kralı II. Abdullah’ın üvey kardeşi ve ülkenin eski veliaht prensidir. 1999 yılında babası Kral Hüseyin vefat ettiğinde veliaht prens olan Hamza’ın elinden bu ünvan daha sonra 2004 yılında Kral II. Abdullah’ın en büyük oğlunu veliaht prens olarak atamasıyla alındı. Ancak takip eden süreçte çeşitli siyasi görevler de alan Prens Hamza ülkenin önde gelen popüler siyasi figürlerinden olmaya devam etti. Prens krallıkta oldukça önemli bir ağırlığı olan aşiretleri ile geliştirdiği iyi ilişki ve hükümete yönelik getirdiği çeşitli eleştiriler ile biliniyor. Ürdün güvenlik güçleri tarafından gerçekleştirilen bu hareketin ise Ürdün kraliyet ailesi üyeleri, kabile liderleri ve çeşitli güvenlik güçleri mensuplarını içeren geniş kapsamlı bir komplonun açığa çıkarılması sonucu olduğu iddia ediliyor.

  • Prens Hamza ise yaptığı açıklamalarda kendisine yöneltilen suçlamaları reddederek gerçekleşen son olayları ülkedeki yolsuzluğa karşı konuştuğu için bir susturma girişimi olarak değerlendiriyor ve ordunun kendisine dayattığı kısıtlamalara itaat etmeyeceğini söylüyor.
  • Ürdün, Prens Hamza’ya onu Avrupa’ya götürmek için özel bir jet teklifinde bulunan İsrailli iş adamının eski MOSSAD ajanı olduğu iddia ediyor.
  • Bununla birlikte Ürdün’ün krizin hemen ardından ilk önce İsrail’le temasa geçerek durumun kontrol altında olduğuna dair bilgilendirme yapması da ilgi çekici.
  • Prens Hamza’nın ev hapsine alınmasının yanında şimdiye kadar tutuklanan iki kişinin ismi açıklandı: Şerif Hassan bin Zaid ve Bassem Awadallah. Bu iki isminde Suudi Arabistan ile güçlü bağları öne çıkıyor. Özellikle Awadallah Suudi Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın danışmanlığını yapıyor.
  • Bu durum göz önüne alındığında Ürdün’de bir darbe girişiminden ziyade Suudi nüfuzuna yönelik bir harekatla karşı karşıya olduğumuz düşünülebilir.
  • ABD, Suudi Arabistan, Mısır ve Körfez İşbirliği Konseyi; Ürdün Kralı II. Abdullah’a destek açıklamasında bulundu.
  • Son olarak, Kral II. Abdullah’ın sorunların çözümü için amcasının arabuluculuğuna başvurduğu ve de meselenin Haşimi arasında çözülmesini hedeflediği anlaşıldı. Bu durum, II. Abdullah’ın sanıldığı kadar nüfuz sahibi olmadığı ve veliaht prensin ciddi bir rakibe dönüşebileceği olarak da yorumlanabilir.
  • Meselenin etraflı bir şekilde tahlil edilmesi şu andaki verilerle pek mümkün gözükmüyor. Her türlü senaryo, spekülasyondan ibaret kalmaya mahkum gibi gözüküyor. Bununla birlikte Ürdün’ün uluslararası ticaret için alternatif projeler kapsamındaki önemi düşünüldüğü zaman meselenin yabancı tesirden münezzeh olması imkânsız gözüküyor. Olağan şüpheli ise Birleşik Arap Emirlikleri.

Beklentiler

  • Ürdün’de darbe girişimi söylemi altında artan siyasi baskı ve Kral II. Abdullah’ın gücünü konsolide etmesi
  • Ürdün özelinde ortaya çıkan BAE-Suudi Arabistan rekabeti
  • İsrail’in güvenlik kaygılarının azalması
  • II. Abdullah’ın pozisyonunu kaybetmesi hâlinde Suriye politikasındaki muhtemel değişiklik
  • BAE-İsrail ilişkilerinin gelişmeye devam etmesi
  • Ürdün için yükselen politik risk
.